Blog

Jedną z pierwszoplanowych postaci w “Makbecie” Szekspira jest Lady Makbet - żona Makbeta, władcy Kawdoru. Lady Makbet to postać, którą można nazwać “czarnym charakterem”. Wszystkie cechy swojego charakteru, nawet te pozytywne wykorzystuje ona w celu czynienia zła. Z treści utworu nie dowiadujemy się niczego na temat wyglądu zewnętrznego tej kobiety, gdyż nie jest tu on ważny.
Główną cechą Lady Makbet jest chciwość. To właśnie żądza bogactw i władzy kieruje jej zachowaniem. Żona głównego bohatera skłania go do popełniania zbrodni. Aby przekonać męża do swych niecnych planów wykorzystuje ona swój intelekt. Mimo tego że Makbet dostrzegał zło tkwiące w zamiarze zgładzenia Dunkana, który był jego krewnym, uległ perswazjom swej żony. Lady Makbet potrafiła stłumić w mężu wszelkie pozytywne cechy. Świadczy to o niezwykłym darze przekonywania tej kobiety.
Lady Makbet odrzucała wszystkie cechy charakteru mogące według niej świadczyć o słabości (np. okazywanie uczuć rodzinnych lub współczucia). Nawet wyrzuty sumienia dręczące jej męża po dokonaniu morderstwa, według niej są oznaką braku siły, która u przyszłego władcy powinna być cechą dominującą. W przypadku Lady Makbet przysłowiowe dochodzenie “po trupach do celu” jest bardzo dosłowne.
Na końcu utworu ujawniają się jej głęboko skrywane wyrzuty sumienia, które potem przeradzają się w koszmary nocne. Podświadome wyrzuty sumienia doprowadzają ją w końcu do samobójstwa.
Dramat pt. “Makbet” przedstawia Lady Makbet jako bezwzględną morderczynię, która ponosi całkowitą klęskę. Mimo, że osiągnęła swój cel, kończy swe życie, gdyż nie potrafiła udźwignąć ciężaru popełnionych przez siebie krzywd. Za haniebne czyny Lady Makbet sama sobie wymierzyła należną karę co w naszych oczach może ją odrobinę zrehabilitować.

Tragedie, najwyżej ceniony gatunek oparte były na konflikcie tragicznym. Bohater musiał wybrać pomiędzy dwiema równorzędnymi, przeciwstawnymi racjami, a każdy wybór zbliża go do katastrofy, zagłady.

1.Kompozycja
- prologos, czyli wstęp. Wprowadza w treść utworu;
- parodos, pieśń chóru, opowiada jak doszło do konfliktu;
- epojsodion, epizod, zawiera treść utworu wypowiadaną przez aktorów;
- stasimon, pieśń chóru, komentarz. Akcję stanowiły powtarzające się epojzodiony i stasimony. Epojsodionów było zwykle pięć, w czwartym odbywał się punkt kulminacyjny;
- kommos, w ” Antygonie” lament przedśmiertny Antygony;
- exodos, ostatnia pieśń chóru - podsumowanie dramatu;

2.Zasady:
o trzech jedności: miejsca (tylko w jednym miejscu), czasu (jeden dzień, a dążono do tego aby czas sztuki pokrywał się z czasem rzeczywistym), akcji (zawężenie treści do jednego, głównego wątku);
o decorum, czyli odpowiedniości stylów i postaci. Tragedia mogła być pisana jedynie stylem wysokim, podniosłym, występować w niej mogły “wielkie” postacie - szlachetnie urodzone, zaś komedia pisana stylem lekkim, żartobliwym, nawet rubasznym, a występowały w niej osoby o rodowodzie plebejskim;
o niezmienności charakteru postaci - bohaterowie nie podlegają transformacjom, nie popadają w skrajne stany emocjonalne, takiej kreacji służyło noszenie przez całe przedstawienie jednej maski;
o nie przedstawiania bezpośrednio krwawych scen, informowano o nich w dialogu;
o na scenie mogło być jedynie trzech aktorów;

Kategorie i pojęcia
o katharsis - oczyszczenie. Jest to pojęcie związane z terapeutyczną rolą tragedii. Oznacza wyzwolenie duszy z win, oczyszczenie ze złych emocji poprzez przeżycie litości i trwogi. Widz śledząc akcję miał przeżyć litość, gdy obserwował tragedię niewinnego człowieka, zaś trwogę, gdy oglądał dramat człowieka, w którym odnajdywał siebie samego.
o fatum - przeznaczenie, los. Grecy byli przeświadczeni, że los człowieka jest z góry przeznaczony, a nad jego biegiem czuwają mojry. Klato i Lachezis przędły niż życia, cięła ją zaś w chwili śmierci Atropos.
o konflikt tragiczny;

PIEŚNI (4. ćwierć I w. p.n.e) Horacego, zawierajęce 103 ody w 4 księgach, zbiór utworów o różnorodnej tematyce, począwszy od pieśni poświęconych bogom po ody autotematyczne; od utworów o akcentach politycznych po pieśni nawiązujące do mitów, m.in. do wątków homeryckich; od utworów poświęconych problemom etycznym po pieśni bachiczne i miłosne. Poeta czasem w radosnych na pozór pieśniach wyraża niepokoje, jakie nie opuszczają myślącego człowieka. Głosi nade wszystko umiar i harmonię, na przykład w retorycznej prośbie do Apollina: Spraw, niech cieszę się tym, co mam. Nęci go przy tym bujne bogactwo życia stąd też Pieśni stają się kroniką zmagań między postawą epikurejczyka i stoika, skłonnego uznać spokój ducha za wartość najwyższą. Horacy nierzadko odwołuje się do liryki greckiej, zwłaszcza w pieśniach miłosnych, w których nastrój pogody i dystansu przeważa nad opisem namiętności poeta zresztą chętnie parodiuje przesadną uczuciowość. Snuje także refleksje nad przemijaniem. Horacy przedstawia w Pieśniach swój program poetycki. Poecie przyznaje rolę wychowawcy, w ten sposób podkreślając jego nieśmiertelne miejsce w historii. Radzi też nie zapominać o entuzjazmie twórczym (furor poeticus). Ideę tę akcentuje w ostatniej pieśni księgi III, znanej jako Exegi monumentum. Zwracając się do Melpomeny, by obdarzyła go delfickim wieńcem, z duma wyznaje, że sam wzniósł sobie pomnik trwalszy od spiżu. To w tej odzie zapisał często później cytowane słowa: Non omnis moriar (’Nie wszystek umrę’), będące wyrazem poetyckiej mocy mistrza słowa. Pieśni Horacego pozostały wzorcem dla następnych pokoleń, nie tylko ze względu na tematykę utworów, ale także nowoczesną formę. Wiele jego ód jest wyzwaniem dla tłumaczy, a Pieśni uznano za niedościgły wzór klasycznego ładu i koronę liryki rzymskiej.

Literatura starozytna stala sie wzorem wszystkich pózniejszych pradów artystycznych i na dlugie wieki okreslila europejskie kanony piekna. Uznano ja za wzór doskonaly - klasyczny. Literature grecka mozna podzielic na cztery okresy, biorac pod uwage gatunek literacki dominujacy w danym czasie: - epika (VIII wiek p.n.e.) - liryka (VII-VI wiek p.n.e.) - dramat (V wiek p.n.e.) - epigramat (III wiek p.n.e.) Gatunki literackie pochodzace ze starozytnosci epopeja - “Iliada” i “Odyseja” Homera (epopeje greckie), “Eneida” Wergiliusza (epopeja rzymska) - utwór epicki, pisany wierszem lub proza, ukazujacy wszechstronnie i szczególowo zycie narodu (spoleczenstwa) w przelomowym momencie historycznym; charakterystyczne jest wprowadzenie bogatego tla obyczajowego, realizm przedstawienia, wielowatkowosc akcji pozwalajaca ogarnac wiele srodowisk i odzwierciedlic wszechstronnie zycie spoleczenstwa; anakreontyk - lekki i pogodny w nastroju utwór poetycki gloszacy pochwale beztroskiego zycia, wina, sztuki i milosci, uroków mijajacej chwili; nazwa wywodzi sie od Anakreonta z Teos (VI-V w. p.n.e.); epigramat - zwiezly utwór poetycki, na ogól dowcipny, cechujacy sie aforystycznoscia ujecia i wyrazistoscia pointy, czesto o charakterze niespodzianki, kontrastu lub paradoksu; hymn - piesn blagalna lub/i narracyjna, zawierajaca pochwale bóstwa, legendarnych bohaterów, upersonifikowanych zjawisk lub idei, utrzymywana w stylu wznioslym, na ogól rozwijajaca sie wg schematu przemówienia, poczynajac od apostroficznego zwrotu na poczatku; autorzy hymnu przemawiaja w imieniu pewnej zbiorowosci, snuja rozwazania moralne, niekiedy wyznania osobiste; pean - (piesn ku czci Apollina), piesn pochwalna, dziekczynna, czasem zwycieska, pelna patosu; dytyramb - piesn pochwalna, pierwotnie w starozytnej Grecji spiew obrzedowy na czesc Dionizosa, w okresie pózniejszym (VI-V w. p.n.e.) utwór liryczny, z którego wywodza sie tragedia i komedia antyczna; piesn - gatunek liryczny, wywodzacy sie ze starozytnych piesni obrzedowych, spiewanych przy akompaniamencie muzyki; piesn cechuje uproszczenie budowy, prosta skladnia, uklad stroficzny, wystepowanie refrenów; tragedia - gatunek dramatu, w którym sa przedstawione dzieje bohaterów skazanych nieuchronnie na niepowodzenie, uwiklanych w konflikt dwóch racji, nie dajacych sie pogodzic (np. konflikt prawa boskiego i prawa panstwowego w “Antygonie” Sofoklesa); bohaterowie uswiadamiaja sobie te nieuchronnosc, przenikajac zarazem istote swego losu; nie rezygnuja jednak ze swoich dazen; tragedia byla gatunkiem wysokiego, wznioslego stylu, cechowalo ja bogactwo figur stylistycznych; tragedia wywodzi sie z obrzedowych dytyrambów na czesc Dionizosa; mit - opowiesc o stalej warstwie fabularnej, wyrazajacej wierzenia danej spolecznosci. Mit wyraza emocje - najczesciej zbiorowe, np. lek, niepokój, podniecenie, radosc. To, co niejasne, chwiejne, nieokreslone, otrzymuje wyraz i ksztalt w opowiadaniu mitycznym; np. przemiennosc pór roku zostaje przeksztalcona w barwna fabule i uzyskuje motywacje przyczynowa w postaci bóstw uosabiajacych sily przyrody. Dzieki mitycznym formom myslenia to, co niejasne, zostaje wyjasnione i przyblizone. Mity pelnily funkcje poznawcze - umozliwiajac interpretacje zjawisk przyrody; swiatopogladowe - jako podstawa wierzen religijnych; sakralne - poprzez powiazanie z kultem bóstw i rytualnych obrzedów. Glównymi bohaterami mitów sa bogowie, demony i herosi, tj. ludzie obdarzeni nadprzyrodzonymi wlasciwosciami, pólbogowie (niekiedy zrodzeni ze zwiazku bóstwa i czlowieka). Mit tworzy swieta przestrzen - miejsce, na którym zyja bogowie (np. Olimp). Podzialu literatury dokonal Arystoteles, dzielac ja na: epike - epopeja (Grecy); przypowiesc (parabola) i saga rodzinna (dwa gatunki z Biblii) - w epice charakterystyczne jest wystepowanie fabuly wraz z narratorem; dramat - tragedia (Grecy), komedia (Grecy), dialog filozoficzny (Biblia) - w dramacie charakterystyczny jest dialog przeznaczony do wystawienia na scenie; liryka - piesn (Horacy-Grecy), dytyramb (Grecy), hymny (Grecy), pean (Grecy), epigramat (Grecy), anakreontyk (Grecy), psalm i tren (Biblia).

NARKOTYKI
Narkotyki są to środki odurzające pochodzenia roślinnego lub syntetycznego, powodujące - w zależności od dawki - uspokojenie, zniesienie bólu, odurzenie, euforię lub sen; wielokrotne stosowanie powoduje przyzwyczajenie i tzw. głód narkotyczny, a w konsekwencji narkomanię.
Nawyk stałego używania narkotyków prowadzi do zupełnej zależności od nich; powoduje zmiany w osobowości, zmiany w ustroju, głównie w układzie nerwowym, wyniszczenie organizmu, zawężenie zainteresowań do problemu zdobycia narkotyku.
Na zasadzie umów międzynarodowych produkcja, handel i stosowanie narkotyków pozostają pod ścisłym nadzorem, a nielegalna produkcja i obrót podlegają karze.
W medycynie narkotyki stosowane są w chirurgii do narkozy, ponadto jako środki przeciwbólowe, uspokajające i inne.

Do narkotyków należą: opium, morfina i jej syntetyczne pochodne - dionina, heroina, haszysz, kokaina oraz liczne związki syntetyczne np. amfetamina.

OPIUM - laudanum, wysuszony sok mleczny zbierany z powierzchni niedojrzałych makówek maku lekarskiego, po ich mechanicznym uszkodzeniu. Szarobrunatna żywicowata masa o charakterystycznym zapachu i gorzkim smaku. Opium używane jest głównie do produkcji morfiny i innych alkaloidów. Preparaty galenowe otrzymywane z opium używane są jako leki rozkurczające i przeciwbólowe. Częste stosowanie prowadzi do nałogu - opiumizmu.

MORFINA - główny alkaloid opium, pochodna fenantrenu, C17H19NO3. Otrzymywana na skalę przemysłową głównie przez ekstrakcję słomy makowej. Biały, krystaliczny proszek bez zapachu, o gorzkim smaku. Działa na pewne ośrodki kory mózgowej znosząc czucie bólu. Stosowana w lecznictwie głównie w postaci chlorowodorku. Częste stosowanie prowadzi do narkomanii - morfinizmu. Duże dawki mogą spowodować śmierć na skutek porażenia ośrodka oddechowego.

KODEINA - metylomorfina, C18H21NO3 * H2O, alkaloid występujący w opium, biały, krystaliczny proszek bez zapachu, o gorzkim smaku. Otrzymywana z opium lub syntetycznie z morfiny. Stosowana w postaci zasady lub fosforanu, głównie w różnych preparatach złożonych. Dłuższe stosowanie może prowadzić do uzależnienia.

DIONINA - nazwa farmaceutyczna chlorowodorku etylomorfiny C18H23NO3 * HCl * 2H2O. Biały, krystaliczny proszek bez zapachu, o gorzkim smaku. Działa porażająco i narkotycznie na ośrodkowy układ nerwowy, zmniejsza wrażliwość na ból.

HASZYSZ - zlepione wydzielającą się żywicą i sprasowane szczyty kwitnących pędów egzemplarzy żeńskich konopi indyjskich. Produkowany głównie w południowej Azji, popularny od czasów starożytnych wśród ludności muzułmańskiej. Środek narkotyczny palony w fajkach. Jego działanie jest głównie następstwem obecności w żywicy czterohydrokanabinolu, związku o wybitnych właściwościach narkotycznych. Stosowanie powoduje euforię i narkomanię prowadzącą do degradacji psychicznej.

KOKAINA - C17H21NO4, alkaloid występujący w liściach krzewu kokainowego, otrzymywany z nich lub półsyntetycznie z innych alkaloidów (o zbliżonej budowie) tej samej rośliny. W obrocie znajduje się głównie chlorowodorek kokainy. Wywołuje szybkie, lecz krótkotrwałe miejscowe znieczulenie. Jako narkotyk, zażywana głównie w postaci tabaczki, wywołuje silne pobudzenie psychiczne i ruchowe, prowadzące do stanu euforii. Nadużywanie prowadzi do groźnego w skutkach nałogu - kokainizmu.

AMFETAMINA - benzedrin, psychedryna - C9H13N. Biały, krystaliczny proszek bez zapachu, o słabo gorzkim smaku. Silnie pobudza ośrodkowy układ nerwowy, zmniejsza zmęczenie fizyczne i psychiczne, poprawia samopoczucie, wywołuje bezsenność.

HEROINA - C17H17ON(C2H3O2)2, dwuacetylomorfina, syntetyczna pochodna morfiny. Biały, krystaliczny proszek o gorzkim smaku. Działa przeciwbólowo (kilkakrotnie silniej od morfiny) i narkotycznie. Ze względu na niebezpieczeństwo narkomanii (heroinimania) obecnie nie jest stosowana w lecznictwie. Narkomani zażywają zwykle tabaczkę heroiny zmieszanej z kokainą.

MESKALINA - trójmetoksyfenyloetyloamina - C11H17O3N, alkaloid występujący w kaktusie. Jest środkiem halucynogennym, powoduje euforię i stany odurzenia połączone z barwnymi halucynacjami wzrokowymi oraz, dłużej trwające, zaburzenia osobowości. Zmiany psychiczne zbliżone są do schizofrenii. Zażywanie prowadzi do narkomanii.

MARIHUANA - rosamaria, tradycyjny lek narkotyczno-euforyczny i narkotyk, o zbliżonym składzie chemicznym oraz analogicznym zastsowaniu i działaniu jak azjatycki haszysz. Produkowany z konopi indyjskich rosnących w Ameryce.

LSD-25 - dwuetyloamid kwasu d-lizergowego, środek trujący (psychotoksyczny). Bezbarwne kryształy, temperatura topnienia 83°C, stosowany w postaci winianu. Przyjęty doustnie już w małej ilości powoduje halucynacje, zaburzenia motoryczne.

ECSTASY - 3,4 metylo dioxymetyamfetamina. Po raz pierwszy wyprodukowano ją przed pierwszą wojną światową i wykorzystywano do tego celu związki aminowe ze zwykłej gałki muszkatołowej - produkt nosił wówczas nazwę MDMA.
W stanie czystym ecstasy na rynku występuje sporadycznie. Z badań laboratoryjnych wynika, że w obiegu są mieszanki z laktozą, talkiem, amfetaminą, środkami przeciwbólowymi i uspokajającymi, kofeiną, kokainą, heroiną, płynem ceglanym, a niekiedy nawet z arszenikiem. Do dziś specjaliści doliczyli się 130 odmian ecstasy.
Ecstasy działa najpierw jako stymulant, ale potem jako halucynogent. Zbyt częste zażywanie powoduje syndrom ekstatycznego wypalenia - życie bez tabletki staje się jałowe. Znane są przypadki śmiertelne.

BARBITURANY - pochodne kwasu barbiturowego (malonylomocznika), w którego cząsteczce podstawiono atomy wodoru lub tlenu róznymi rodnikami aliafatycznymi lub aromatycznymi. Związki o dużej toksyczności, stosowane w lecznictwie jako środki nasenne np. weronal, luminal, narkozan (ewipan). Długotrwałe zażywanie barbituranów może prowadzić do narkomanii.

Mydła – to sole wyższych kwasów karboksylowych. Mydła otrzymuje się przez reakcję wyższych kwasów k. Z mocnymi zasadami, a na skalę przemysłową przez reakcję tłuszczów z mocnymi zasadami. Mydła z 1 grupy są łatwo rozpuszczalne, a pozostałe są nierozpuszczalne. Woda twarda – zawiera kationy. Powoduje osadzanie kamienia oraz zanik rozpuszczalności mydeł. Detergenty – to substancje całkowicie syntetyczne powodujące wzrost właściwości czyszczących wody. Estry – to związki powstałe przez połączenie alkoholi i kwasów karboksylowych. Większość estrów nie rozpuszcza się w wodzie, za to dobrze w alkoholach i w innych rozpuszczalnikach organicznych, są nietrwałe i łatwo rozpadają się do tego z czego powstały. Większość estrów ma zapach owoców i kwiatów. Reakcja powstawania estrów to ESTRYFIKACJA Grupa Funkcyjna – to atom, lub grupa atomów, decydująca o właściwościach chemicznych zw. Organicznego. OH- alkohole, COOH- kwasy, C||0-O-Estry. Tłuszcze – są to estry gliceryny i wyższych kwasów karboksylowych. Właściwości fizyczne tłuszczów – mają małą gęstość, są lżejsze od wody, rozpuszczają się w benzynach, aceton, benzen, toluen, ksylen. Tłuszcze rozpuszczają niektóre związki biologicznie czynne. Witamina A, D, E, K. Właściwości chemiczne tłuszczów – tłuszcze są mało aktywne chemicznie i ulegają następującym reakcją: Hydroliza enzymatyczna(trawienie) - polega na reakcji tłuszczów z wodą, pod wpływem enzymów i w wyniku tej reakcji powstaje gliceryna i kwasy tłuszczowe. Hydroliza zasadowa(zmydlanie) – polega na reakcji tłuszczów z mocnymi zasadami i produktami tej reakcji jest mydło i gliceryna. Podział węglowodanów: Monosacharydy(cukry proste), Disacharydy(dwu cukry), Polisacharydy(wielocukry).

ROH + Me ® H2 + ROMe ; ROH + MeOH ® H2O + ROMe ; ROH + MeO ® H2O + ROMe ; ROH + HR` ® H2O + RR`. Kwasy: RCOOH +Me ® H2 + RCOOMe ; RCOOH + MeOH ® H2O + RCOOMe ; RCOOH + MeO ® H2O + RCOOMe. Estry: RCOOH + ROH ® H2O + RCOOR`; R-C-OH + R`OH ® H2O + R-C||O-O-R`. Metanol: CH3OH. Kw. Metanowy: HCOOH. Etanowy: CH3COOH.

Hybrydyzacja orbitali atomowych- tworzenie się nowych jednakowych orbitaliw wyniku zmieszania orbitali typu s,p i d atomu centralnego. Orientacja przestrzenna orbitali zhyb., różna od wyjściowych pozwala zminimalizować elektryczne odpychanie elektronów i wynika to z ukierunkowania orbitali zhyb na otaczające atom centralny inne atomy i ligandy. Pojęcie to przyczynia się do wyjaśnienia struktury związków chemicznych, trwałości wiązań między pierwiastkami, jakie je tworzą oraz ich wartościowości. Wiązanie σ- tworzą nakładające się elektrony sp2; wiązanie π- tworzą dwa elektrony z równoległych orbitali p.
Alkany- węglowodory skł się wyłącznie z węgla i wodoru. Główny skł ropy naftowej i gazu ziemnego. Są najważniejszym żródłem energii. Dzielimy na 1) nasycone- 1; 2) nienasycone- wielokrotne; 3) aromatyczne. C(n)H(2n+2)
Podział alkanów: o nierozgałęzionym łańcuchu i o rozgałęzionym łańcuchu.

Występowanie alkanów: 1) ropa naftowa: mieszanina wielu zw org, min. Alkanów i cykloalkanów; 2) gaz ziemny: metan 80%, etan 10%, propan jest głównym skł opałowego LGP, 3) powierzchnia liści i owoców- subs woskowe; 4) wosk pszczeli.
Metody syntezy:
- redukcja halogenków alkinowych
CH3-Br + 2H= CH4 + HBr
- redukcja alkoholi silnymi reduktorami
R-OH+2HJ=R-H+H2O+J2
- dekarboksylacja kwasów alifatycznych w podwyższonych temp

- dekarboksylacja soli sodowej kwasu z wodorotlenkiem
sodu

- elektrosynteza Kolbego (elektroliza wodnego r-r soli sodowej kwasu (podwojenie liczby at C w cząsteczce)
- reakcja halogenków alkalicznych z metalicznym sodem. Otrzymuje się węglowodory zawierające 2x więcej at C niż w cząsteczce wyjściowej.
Właściwości chemiczne alkanów: alkany są chemicznie bierne; głowne reakcje: z fluarem gwałtowna reakcja nawet w ciemności; chlor pod wpływem światła, brom trudniej, jod nie reaguje. Ulega częściowemu utlenianiu: jeśli parę alkanu z O2 lub N2 nad katalizatorem( prod alkohole lub kwasy); Nitrowanie- pary alkany i HNO3 ogrzane do 673K.
Właściwości fizyczne:
-od C(1-4) gazy: (5-16) ciecze: (17- ) ciało stałe
- w szeregu homologicznym ze wzrostem masy regularnie rosną temp wrzenia, topnienia( alkany rozgałezione zawsze mają te temp niższe od tych normalnych)
- są nie rozpuszczalne w wodzie, częściowo w niepolarnych rozpuszczalnikach org
- C(1-4) bezzapachowe, reszta lekka woń benzyny
- niższe alkany palą się łatwo płomieniem bezbarwnym w sposób wybuchowy; wyższe płomieniem świecącym np. parafina Reakcja spalania silnie egzotermiczna.
Cykloalkany- węglowodory nasycone, w których at C tworzą co najmniej jeden pierścień. Pierścienie o większej liczbie C wskutek naprężeń wyginaja się tworząc konfiguracje przestrzenne.
Właściwości fizyczne: podobnie do odp. alkanów. C(1-4)gazy, (5-8)ciecze, (9- ) ciała stałe palne, mają wł narkotyczne, sa dobrymi rozpuszczalnikami zw org, żywic i tłuszczów.
Własciwości chemiczne; łatwo rozrywaja pierścień dając alkany.

DIAZOWANIE- reakcja zachodząca pomiędzy kw azotawym HNO2, a solą pierwszorzędowej aminy aromatycznej i kwasem nieorganicznym. Zachodzi w temp do 5°C. Zw powstałe w reakcji diazowania na ogół są nietrwałe, łatwo rozp w wodzie. Suche zwiąski są wybuchowe, dlatego stosuje się je w postaci past i r-r.
Reakcje z wydzieleniem azotu:
1)podczas ogrzewania kwaśnego r-ru wodnego soli diazoniowej
Ar-N=N-Cl+H2O=>HCl+N2+Ar-OH(fenol)
2)podczas ogrzewania soli diazowej z KI
Ar-N=N-Cl+KI=>Ar-I+KCl+N2
3)peakcja podgrzewania chlorków lub bromków diazowych w obecności katalizatora(Cu2Cl2,Cu2Br2)
Ar-N=N-Cl(Br)=>Ar-Cl(Br)+N2
4)reakcja Sandmeyera- otrzymanie aromatycznych nitryli
Ar-N=N-Cl+CuCN=>Ar-CN+CuCl+N2
5)ogrzewanie w obecności alkoholu etylowego
Ar-N=N-Cl+CH3-CH2-OH=>Ar-H+CH3-CHO+N2
Reakcje w których azot zostanie w produkcie:
1)redukcja zw diazoniowych w wynikuktórej gr d zostaje zredukowana do gr hydrazyniowej
Ar-N=N-Cl+2Na2SO3+2H2O=>Ar-NH-NH2.Cl+2Na2SO4
2)reakcja sprzęgania zw diazowych z aromatyczna aminą w śr kw lub z fenolem w śr alkalicznym

Depolaryzacja wodorowa-polega na redukcji jonu wodorowego do wodoru gazowego: H++e=Hads
Hads+Hads=H2
Depolaryzacja tlenowa-polega na reakcji tlenu cząsteczkowego, rozpuszczonego w elektrolicie, do jonu OH-
O2+2H2O+4e=4OH-
Powstawanie rdzy-Fe-2e=Fe2+
O2+2H2O+4e=4OH-
2Fe(OK.)2+H2O+1/2O2=2Fe(OH)3
Reakcje na elektrodach:
Fe/Cu:
Anoda(Fe): Fe -2e=Fe2+
Katoda(Cu): O2+2H2O+4e=4OH-
Zn:
Anoda(Zn): Zn-2e=Zn2+
Katoda: 2H+ +2e=H2
Jednostka ubytku masy-Vc-wyraża ubytek 1g metalu na metr kwadratowy powierzchni i na dobę.
Jednostka szybkości przeciętnego zużycia przekroju-Vp-zmniejszenie wymiaru poprzecznego próbki o 1mm w ciągu roku.

Jednostka procentowa szybkości korozji-Vf-procent zmiany zbadanej własności fizycznej materiału w ciągu jednej doby lub jednego roku.

I prawo Faradaya- Masa substancji wydzielonej na elektrodzie podczas elektrolizy jest proporcjonalna do natężenia prądu i czasu trwania elektrolizy:
m=Kit
m=kQ
II prawo Faradaya- Masy róznych substancji wydzielone przez jednakową ilość elektryczności są proporcjonalne do równoważników chemicznych tych substancji.
K=G/F=M/nF
Wzór ogólny:m=GIt/F=Mit/nF
Inhibitory: substancje, które zmniejszają szybkość reakcji. Są anodowe(hamują proces anodowy), katodowe (hamują katodowy proces depolaryzacji) i organiczne anodowo-katodowe.
Katodowa ochrona: przedmiot chroniony staje się katodą. Dwa rodzaje: galwaniczna-celowo tracony metal mniej szlachetny(protektor).elektrolityczna- chroniony metal jest katodą zasilaną prądem stałym.
Anodowa ochrona: stosowana dla metali, które ulegają pasywacji. Stan pasywny chronionego metalu uzyskuje się przez: anodową polaryzację elektrolityczna lub przez stosowanie środowiska silnie utleniającego.
Powłoki izolujące: pokrywanie metalem szlachetniejszym od metalu chronionego.
Powłoki ekranujące: Pokrywanie metalem mniej szlachetnym.
Powłoki fosforanowe: kąpiele w roztworze kwasu fosforowego oraz wodorofosforanów cynku lub magnezu.
Powłoki organiczne: Tworzywa polimerowe, farby, oleje, smary.
Miedziowanie: elektrolityczne- kąpiele siarczanowe i cyjankowe. Bezprądowe- przez zanurzenie metalu w roztworze soli miedzi.
Cynkowanie: ogniowe- zanurzenie w roztopionym cynku. Galwaniczne- w procesie elektrolizy.

EKSTRAKCJA- jest operacją wymywania ciekłym rozpuszczalnikiem jednego lub więcej skł. Znajdujących się w mieszaninie ciekłej lub stałej. Rozpuszczalnik - ekstrahent. Metoda ta opiera się na różnicy rozpuszczalności poszczególnych skł. Materiału ekstrahowanego do ekstrahenta. Jest to proces dyfuzyjny, gdyż przechodzenie składników od materiału ekstrahowanego do ekstrahenta przebiega w skutek różnicy stężeń. Szybkość zależy od stężenia jak i od wielkości powierzchni zetknięcia obu faz. A) ekstrakcja z mieszaniny stałej ekstrahent dobiera się tak, aby w sposób możliwie najbardziej selektywny wypłukiwał składnik. Materiał powinien być możliwie najbardziej rozdrobniony, by powierzchnia zetknięcia obu faz była największa. B) Mieszanine ciekła ekstrahuje się rozp. Nie mieszającym się z cieczą i znacznie gęstszym od niej. Wytrząsa się je energicznie w rozdzielaczu i odstawia do rozdzielenia się warstw, które oddziela się następnie w oddzielaczu. Podczas ekstrakcji składnik rozdziela się pomiędzy obie fazy ciekłe zgodnie z prawem Nernsta, mówiącego że stosunek stężeń w obu fazach jest stały dla danej temperatury K=c1/c2. Ekstakcję powtarza się kilka razy, biorąc świeżą porcje ekstrahenta. Taki ekstrakt osusza się środkiem niereagującym z wyekstrahowana substancją np. bezwodnym Na2SO4, MgSO4, CaCl2, odsącza środek suszący i odparowuje rozpuszczalnik. Jako ekstrahenta używa się najczęsciej: eter, benzen, benzyne, chloroform, CCl4.